Tryb przypuszczający Konjunktiv II w niemieckim

Co to jest Konjunktiv II?

Konjunktiv to forma czasownika. Używa się jej, aby nadać wypowiedzi specyficzne znaczenie. W języku niemieckim istnieją trzy takie formy:

• Indikativ wyraża fakty. To jest realny świat.
• Wir gehen nach Hause. (Idziemy do domu.)
• Konjunktiv wyraża życzenia lub możliwości. To jest nierealny świat.
• Wir würden jetzt am liebsten nach Hause gehen, aber wir müssen noch drei Stunden arbeiten. (Najchętniej poszlibyśmy teraz do domu, ale musimy jeszcze pracować trzy godziny.)
• Imperativ wyraża rozkazy lub polecenia.
• Geht nach Hause! (Idźcie do domu!)

Jak tworzymy Konjunktiv II?

1. würde + bezokolicznik

Najczęstszą formę Konjunktiv II tworzymy za pomocą czasownika werden w Konjunktiv II i bezokolicznika czasownika głównego. Formy czasownika werden to:

• ich würde
• du würdest
• er/sie/es würde
• wir würden
• ihr würdet
• sie/Sie würden

Oto kilka przykładów:

• Ich würde gern ausschlafen. (Chętnie bym się wyspał.)
• Wir würden am liebsten ins Kino gehen. (Najchętniej poszlibyśmy do kina.)
• Würdest du mich begleiten? (Czy towarzyszyłbyś mi?)

2. Specjalne formy dla sein i haben

Czasowniki sein (być) i haben (mieć) mają własne formy Konjunktiv II. Często przypominają one formy czasu przeszłego Präteritum, ale z przegłosem (Umlaut).

Sein w Konjunktiv II:

• ich wäre
• du wärest
• er/sie/es wäre
• wir wären
• ihr wäret
• sie/Sie wären

Haben w Konjunktiv II:

• ich hätte
• du hättest
• er/sie/es hätte
• wir hätten
• ihr hättet
• sie/Sie hätten

Można również użyć formy würde + bezokolicznik, ale specjalne formy brzmią bardziej naturalnie:

• Ich würde gern reich sein jest poprawne, ale Ich wäre gern reich brzmi lepiej. (Chciałbym być bogaty - brzmi lepiej niż użycie formy z "würde").
• Würdest du gern eine eigene Firma haben jest poprawne, ale Hättest du gern eine eigene Firma brzmi lepiej. (Czy chciałbyś mieć własną firmę - brzmi lepiej niż użycie formy z "würde").

3. Czasowniki modalne w Konjunktiv II

Czasowniki modalne również mają własne formy Konjunktiv II, często z przegłosem.

Können (móc) w Konjunktiv II:

• ich könnte
• du könntest
• er/sie/es könnte
• wir könnten
• ihr könntet
• sie/Sie könnten

Müssen (musieć) w Konjunktiv II:

• ich müsste
• du müsstest
• er/sie/es müsste
• wir müssten
• ihr müsstet
• sie/Sie müssten

Dürfen (mieć pozwolenie) w Konjunktiv II:

• ich dürfte
• du dürftest
• er/sie/es dürfte
• wir dürften
• ihr dürftet
• sie/Sie dürften

Sollen (powinien) w Konjunktiv II:

• ich sollte
• du solltest
• er/sie/es sollte
• wir sollten
• ihr solltet
• sie/Sie sollten

Wollen (chcieć) w Konjunktiv II:

• ich wollte
• du wolltest
• er/sie/es wollte
• wir wollten
• ihr wolltet
• sie/Sie wollten

Formy Konjunktiv II czasowników sollen i wollen są takie same jak ich formy czasu Präteritum.

Przykłady z czasownikami modalnymi w Konjunktiv II:

• Du könntest einen Deutschkurs machen, wenn du dein Deutsch verbessern möchtest. (Mógłbyś zrobić kurs niemieckiego, jeśli chcesz poprawić swój niemiecki.)
• Du müsstest dich nur für den Kurs anmelden. (Musiałbyś się tylko zapisać na kurs.)
• Du dürftest auch kostenloses Lernmaterial herunterladen. (Miałbyś też pozwolenie na pobranie darmowych materiałów do nauki.)
• Du solltest diese Chance nicht verpassen. (Nie powinieneś przegapić tej szansy.)
• Wenn du wolltest, könntest du schon bald super Deutsch sprechen. (Gdybyś chciał, już niedługo mógłbyś mówić świetnie po niemiecku.)

4. Specjalne formy dla innych czasowników

Niektóre inne czasowniki również mogą tworzyć własne formy Konjunktiv II. Bierze się pień czasu Präteritum, dodaje końcówkę Konjunktiv i czasem przegłos. Forma würde + bezokolicznik jest jednak zawsze poprawna i bezpiecznym wyborem.

Oto kilka popularnych czasowników z ich specjalnymi formami Konjunktiv II:

• finden (fand) -> fände (znajdować)
• kommen (kam) -> käme (przychodzić)
• wissen (wusste) -> wüsste (wiedzieć)
• geben (gab) -> gäbe (dawać)
• gehen (ging) -> ginge (iść)

Przykłady:

• Wie fändest du ein gemeinsames Picknick im Park? / Wie würdest du ein gemeinsames Picknick im Park finden? (Oba zdania są poprawne.) (Jakbyś ocenił wspólny piknik w parku?)
• Ich käme niemals auf die Idee, ein Stück Kuchen zu essen. / Ich würde niemals auf die Idee kommen, dein Stück Kuchen zu essen. (Nigdy nie wpadłbym na pomysł zjedzenia kawałka ciasta.)
• Ich wüsste gern, was du denkst. / Ich würde gern wissen, was du denkst. (Chciałbym wiedzieć, co myślisz.)
• Ohne Arbeit gäbe es weniger Stress. / Ohne Arbeit würde es weniger Stress geben. (Bez pracy byłoby mniej stresu.)
• Ginge auch ein späterer Termin? / Würde auch ein späterer Termin gehen? (Czy byłby możliwy późniejszy termin?)

Konjunktiv II w czasie przeszłym

Konjunktiv II w czasie przeszłym tworzy się za pomocą Konjunktiv II od czasowników sein lub haben oraz imiesłowu przeszłego (Partizip II) czasownika głównego.

• Ich hätte gern ausgeschlafen. (Chętnie bym się wyspał.)
• Wir wären am liebsten ins Kino gegangen. (Najchętniej poszlibyśmy do kina.)
• Hättest du mich begleitet? (Czy towarzyszyłbyś mi?)

Z czasownikami modalnymi w czasie przeszłym potrzebujemy zawsze czasownika posiłkowego haben w Konjunktiv II, bezokolicznika czasownika głównego i bezokolicznika czasownika modalnego. Czasownik posiłkowy haben jest w Konjunktiv II.

• Ich hätte ausschlafen können, wenn du mich nicht angerufen hättest. (Mógłbym się wyspać, gdybyś do mnie nie zadzwonił.)
• Wir hätten auch ins Kino gehen können, wenn du nicht so lange gebraucht hättest. (Moglibyśmy też pójść do kina, gdybyś nie potrzebował tyle czasu.)
• Du hättest mich echt begleiten sollen. Das Konzert war toll. (Naprawdę powinieneś był mi towarzyszyć. Koncert był świetny.)

W zdaniach podrzędnych z czasownikami modalnymi w czasie przeszłym czasownik posiłkowy nie znajduje się na końcu, ale przed dwoma bezokolicznikami:

• Ich bin heute um 6 Uhr aufgewacht, obwohl ich hätte ausschlafen können. (Obudziłem się dziś o 6 rano, chociaż mógłbym się wyspać.)
• Wir haben nicht bedacht, dass wir bei dem Regen auch ins Kino hätten gehen können. (Nie wzięliśmy pod uwagę, że w deszczu moglibyśmy też pójść do kina.)
• Ich habe dir doch gesagt, dass du mich hättest begleiten sollen. (Przecież ci mówiłem, że powinieneś był mi towarzyszyć.)

Znaczenia Konjunktiv II

Konjunktiv II może wyrażać różne znaczenia:

1. Uprzejmość

• Könnten Sie bitte langsamer sprechen? (Czy mógłby pan/pani mówić wolniej?)
• Würdest du bitte das Fenster öffnen? (Czy otworzyłbyś okno?)

2. Sugestie

• Wir könnten am Wochenende zusammen lernen. (Moglibyśmy uczyć się razem w weekend.)
• Wir könnten einfach Serien schauen. (Moglibyśmy po prostu oglądać seriale.)

3. Życzenia

• Wir hätten gern ein Haus am Meer. (Chcielibyśmy mieć dom nad morzem.)
• Ich wäre jetzt lieber im Urlaub. (Wolałbym teraz być na wakacjach.)

Życzenia dotyczące przeszłości brzmią bardziej jak żal:

• Wir hätten ein Haus am Meer kaufen können, aber du hast das ganze Geld ausgegeben. (Moglibyśmy kupić dom nad morzem, ale wydałeś wszystkie pieniądze.)
• Wären wir doch lieber in den Urlaub gefahren! In Deutschland regnet es ununterbrochen. (Szkoda, że nie pojechaliśmy na wakacje! W Niemczech ciągle pada.)

4. Rady

• Du solltest jetzt zuhören. (Powinieneś teraz słuchać.)
• Ihr solltet mehr lernen. (Powinniście się więcej uczyć.)

Rady dotyczące przeszłości często brzmią jak wyrzuty:

• Du hättest lieber zuhören sollen. Jetzt hast du die wichtigsten Infos verpasst. (Lepiej byś posłuchał. Teraz przegapiłeś najważniejsze informacje.)
• Ihr hättet definitiv mehr lernen sollen, dann hättet ihr nicht solche Schwierigkeiten mit der Grammatik. (Zdecydowanie powinniście byli się więcej uczyć, wtedy nie mielibyście takich trudności z gramatyką.)

5. Nierealne warunki

Gdy formułujemy warunek, który prawdopodobnie się nie ziści lub jest nierealny, używamy Konjunktiv II.

• Wenn du regelmäßig Sport treiben würdest, dann wärst du fit. (Gdybyś regularnie ćwiczył, byłbyś w formie.) (Osoba prawdopodobnie nie ćwiczy, ale byłoby to dobre.)
• Wenn du fit wärst, dann wärst du seltener krank. (Gdybyś był w formie, rzadziej chorowałbyś.)
• Wenn du seltener krank wärst, dann müsstest du nicht so oft zum Arzt gehen. (Gdybyś rzadziej chorował, nie musiałbyś tak często chodzić do lekarza.)

6. Nierealne porównania

Dla nierealnych porównań używamy als ob lub als wenn plus Konjunktiv II, lub als plus Konjunktiv II w zdaniu głównym.

• Du siehst aus, als ob du traurig wärst. (Wyglądasz, jakbyś był smutny.)
• Es scheint, als ob dich etwas belasten würde. (Wydaje się, jakby coś cię martwiło.)
• Du siehst so aus, als wärst du traurig. (Wyglądasz, jakbyś był smutny.)
• Es scheint, als würde dich etwas belasten. (Wydaje się, jakby coś cię martwiło.)

Forma als ob jest w języku niemieckim używana częściej niż als wenn.